Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Tadıma yakmadan başlamak doğru olur, çünkü çubuğun ham kokusu elinize bir referans noktası sağlar özellikle tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Burada no. 1 tubos aroma profili gibi tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo yoğunluğu nasıl benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte ağıza gelen tat ne kadar net ise aroma gücü o kadar yüksek sayılır hem de bu basit adım bütün notları daha güvenilir bir temele oturtur. Notu o anda kaydetmek iyi olur, zira hafıza kısa sürede silikleşir. Aynı çubuğu birkaç kez koklamak hatayı azaltır çünkü kalabalık yerlerde hafif notalar kolayca kaçırılır. Aroma gücü kendi başına iyilik ölçüsü sayılmaz; sadece gücü gösterir. Kısacası ilk denemede acele etmemek ve kriterleri önceden netleştirmek işin temeli sayılır. Kriter belli olunca her çubuk aynı terazide değerlendirilir ve notlar birbirini destekler. Tadım esnasında telefon uzakta kalırsa odaklanma güçlenir.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir çubuğun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle değerlendirmek yanıltıcıdır üstelik erken acele edip sonuç çıkarmak kolay yapılan bir yanlıştır. Başlangıç bölümde koku çoğunlukla yumuşak ama temiz başlar elbette bu düzen her çubukta birebir tekrar etmeyebilir. No. 3 tubos tadım notları gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer zira gerçek karakter çoğu zaman burada saklıdır. Orta bölümde yoğunluk sıklıkla yükselir ve tonlar koyulaşır hem de çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim yarım olur. Kısa kalın çaplı vitola benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş gelir gerçekten bu yüzden sakin ilerlemek fayda getirir. Son bölümde sıcaklık arttığından acımsı tonlar öne çıkabilir nitekim ısınmış yaprak kendi karakterini ancak ortalarda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir not vermek daha tutarlı sonuç verir. Bölümlerin sınırı çoğu zaman keskin olmaz, bu yüzden yaklaşık olarak üç parçaya ayırmak yeterlidir. Değişimleri fark etmek için çekiş aralığını sabit tutmak önemlidir. Çok sık nefes almak sıcaklığı yükseltir ve aromayı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Yoğunluğu puanlamak kişisel yorumu daha okunur hâle getirir her zaman sabit ışık ile sakin bir köşe seçilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir ölçek çoğu kişi için işe yarar bu da değerlendirmeleri insandan insana daha tutarlı kılar. Bir belli belirsiz notayı, beş de damakta baskın duran yoğun notayı anlatır bu sayede odak dağılmaz ve yorum doğruluğu yükselir. Romeo y julieta petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle alt basamaklarda kalır hem de ileride okunduğunda neyi kastettiğiniz hemen anlaşılır. Romeo julieta petit julietas kutusu benzeri aynı boydaki bir kutu ise yumuşak notaları yüzünden yakın bir not çıkarabilir aksi halde aynı çubuk iki ayrı not çıkarabilir. Notu vermeden önce en az üç nefes almak gerekir diğer taraftan yarım puanlar yazmak fazladan bir yük getirir. Skalayı her seferinde değiştirmemek karşılaştırmayı mümkün kılar. Ölçeğin ortası en çok kullanılan değerdir, çünkü dengeli çubuklar çoğunluğu oluşturur. Uç noktalardaki notlar gerçekten belirgin durumlarda verilmelidir. Bu sayede not defteri anlamlı kalır.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çubuğun kalınlığı, dumanın sıcaklığını ve aroma gücünü belirgin biçimde etkiler bu nedenle yanış çizgisinin eşit gitmesini de gözlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk hızla ısınır, bu yüzden keskin notalar çabuk öne çıkar gerçekten dar çaplılarda ısı birikimi çok daha hızlıdır. Petit royales aroma profili benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen fark edersiniz ısınma temposu ise tadı doğrudan değiştiren bir etkendir. Kalın çubuklarda duman daha yavaş gelir ama aromalar daha geç açılır hem de bu hız aromanın okunma süresini kısaltır. Baldan yana yumuşak puro gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir küllenme düzensizse yorum bölümüne yazılmalıdır. Yavaş yanış tadı daha okunur kılar ama gücünü düşürmez tersine kalın çubukta duman daha geniş bir alana dağılır. Bu yüzden kalınlığı kayıtlara yazmak gerekir. Farklı kalınlıklarda iki ürünü aynı günde tadarken önce dar çaplıyı sonra geniş çaplıyı seçmek mantıklıdır. Bu şekilde yoğun aroma ince olanın izlenimini bastırmaz. İkisi arasındaki ara zamanı yaklaşık otuz dakika tutulmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Aroma iki kanaldan algılanır: damaktaki his ile burun boşluğunun duyduğu aroma hâlbuki bu iki kanal karşılıklı tamamlar ama aynı şey değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek adına bu iki kanalı ayrı yazmak iyi olur bu fark ilk bakışta küçük gelse de yorumları oldukça değiştirir. Nefesi dudaktan verirken burun yoluyla yavaşça bırakmak retrohale yöntemidir mesela ılık bir soluk aromayı daha zengin gösterir. Short churchills yoğunluğu nasıl gibi kremsi bir robusto bu yöntemle koku tarafını belirgin gösterir ayrıca nezle halindeyken yapılan tadımlar sağlam olmaz. Short sports gibi ince bir çubuk de kuru notayı daha hızlı bırakır sert bir nefes ise narin tonları siler. Yoğunluk dilde düşük ama koku tarafında belirgin olabilir benzer biçimde ağır bir öğünden hemen sonra duyarlılık azalır. Bu iki notu yan yana koymak aydınlatıcıdır; İki puanı ayırmak yanılgıyı giderir. Acemi kişiler için ilk adımda koku yoluyla gelen notalara odaklanmak işi basitleştirir. Zamanla damak kısmı de detay vermeye başlar. Farklı aromaları adlandırmayı denemek algıyı keskinleştirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Ağız yorulduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan düşük hissedilir üstelik yemek aralarında tadım yapıyorsanız bu ayrıntı iyice değer kazanır. Bu yüzden her denemeden önce ılık bir yudum su içmek yararlı olur bu basit önlem yoğunluğun gerçek yüzünü okunmasını sağlar. Wide churchills aroma profili benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su yeterlidir çünkü doymuş bir damak en belirgin aromayı bile silik gösterir. Sade kahve kakao notalarını öne çıkarır, şekerli içecek ise notaları bastırır ayrıca çok soğuk sıvılar dili duyarsızlaştırır ve aroma algısını azaltır. Puritos serisi neye benzer benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri suyla daha net anlaşılır bu yüzden hazırlık aşaması ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her tadımda aynı seçmek kıyası bozmaz gerçekten yoğun şekerli içecekten hemen sonra baharatlı tonlar gerçekte olduğundan güçlü hissedilir. Yemekten hemen sonra değerlendirme denemek önerilmez. Kahve ve su dışında sade çay da düşünülebilir; asıl mesele içeceğin sade kalmasıdır. Damak tazelendikten ardından iki üç dakika beklemek iyi sonuç verir. Aceleyle başlanan tadım sıklıkla hatalı kalır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Küçük çubuk formatında içim kısa olduğundan aroma değişimi daha az bir aralıkta kalır ayrıca başlangıç notu bu ölçülerde çabucak silinebilir. Bu yüzden ilk çekişler ile bitiş arasındaki oynamayı yakalamak özen ister bu yüzden kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne oranla daha sabırlı izlenmelidir. Club kalınlığında sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir ve aroma gücünü gözlemeyi rahatlatır çünkü her nefesin payı daha fazladır. 20 mini sigarillo nasıl içilir gibi mini ölçü de sedir tonunu hızla gösterip biter zira geçiş uzun süre değil saniyeler içinde gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki adet denemek tek çubuktan daha güvenilir izlenim verir bu nedenle sakin ve dengeli çekiş önerilir. Kutu kokusu yakmadan önceki ilk izlenimi belirler dolayısıyla yazmayı çubuk yanarken değil bitişten hemen sonra yapmak daha rahattır. Bunu ayrıca yazmak yararlıdır. Ölçü küçüldükçe aroma katmanı azalır, fakat yoğunluk algısı korunabilir. Bu nedenle küçük çubuk değerlendirmelerini puro kayıtlarıyla doğrudan kıyaslamamak gerekir. Ayrı sayfa kullanmak işe yarar.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Tek seferlik bir tadım yoğunluk konusunda güvenilir bir yargı vermez yani her tadım bir öncekinin üzerine eklenir. Ruh hali, oda kokusu ile zaman izlenimi değiştirir bu düzen birkaç denemeden sonra gözle görülür katkı sağlar. Bu yüzden basit bir not defteri tutmak işe yarar aksi takdirde aynı aromalar her seferinde baştan keşfedilir. 20 aniversario tadım notları benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde sedir tonu aynı kalıyor mu görülür ayrıca aynı çubuğa dönüp göz atmak gelişimi görmenizi mümkün kılar. San cristobal bastiones puro benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar oynadığını ortaya koyar bu da zaman kaybına yol açar. Tarih, çubuk adı ile not tabloya girilmelidir nitekim ilk notlar sonradan açıldığında şaşırtıcı farklar barındırır. Notlar birbirinden iki basamaktan çok fark varsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçütünüz netleşir. Kayıtta kısa cümleler ayrıntılı paragraflardan daha kullanışlıdır. Mesela ikinci evre güçlü sedir tonu gibi bir not yeterli sayılır. İleride bakıldığında anlaşılır olmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Dolgunluk, içimin damaktaki ağırlığını tarif eder; aroma gücü de tatların şiddetidir çünkü bu iki ölçüt aynı doğrultuda hareket göstermek zorunda olmaz. İkisi sıklıkla birbirinin yerine anılır, hâlbuki bağımsız değerlendirilir bu ikisini ayırmak sonuçta daha dürüst bir yorum doğurur. San cristobal el principe puro gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sedir notasını net taşıyabilir örneğin sert bir içim zayıf bir tatla gelebilir. La cabaña nasıl içilir benzeri dengeli bir kutu ise orta dolgunlukla badem tonunu yüksek tutar üstelik ağır bir duman aromasız de olabilir. Yani yumuşak dumanlı bir çubuk yüksek aroma sunabilir tersi durum da geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not tutmak yeterlidir bu sebeple tek kelimeyle güçlü demek yerine ikisini ayrı yorumlamak önerilir. Gövdeye bakarak aroma gücünü tahmin etmek yanıltır. Aynı gövdeli iki ürün arasında aroma farkı bulmak ince bir beceridir. Bu yeteneğin gelişmesi zaman ile düzenli kayıt almayı gerektirir. Sonuçta en iyi ölçüt kendi tercihiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Ortam, yoğunluk izlenimini en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir yani en iyi tadım şartları sabitlemekle başlar. Fazla kuru bir havada çubuk çabuk yanar böylece keskin notalar abartılır bu nedenle oda şartlarını de kayda eklemek akıllıca olur. Çok nemli ortamda de duman ağırlaşır ve aroma silikleşir sıcaklık ise tütünün ısınma hızını değiştiren ayrı bir değişkendir. La prado aroma profili benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın tuttuğu durumu dikkate almak yararlıdır aksi halde farklı günlerde çıkan puan farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. Tadımda magnífico onlu kutu benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse fark daha doğru okunur değerlendirme anı planlarken bunu unutmayın. Havalandırma ortamdaki yabancı kokuları azaltır, yoğun koku de koku duyusunu bozar hâlbuki gerçek neden sıklıkla odadaki hava ya da esinti çıkar. Tadımı hep benzer koşullarda tekrarlamak en tutarlı yöntemdir. Havasız bir odada duman yoğunlaşırsa ikinci denemenin aroması hatalı okunabilir. Kapı aralığı bırakmak çoğu zaman işe yarar. Hava akımı fazla sertse yanış düzeni bozulur.
